Asiranswidykacja należności


Dla celów podatkowych przez umowę leasingu określa się umowę nazwaną w Kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana dalej finansującym (np. firma leasingowa), oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie, zwanej dalej korzystającym (klient tej instytucji), podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty. Skutki podatkowo prawne uzależnione są od rodzaju leasingu. Najważniejsze znaczenie dla opisania skutków podatkowych ma wyróżnienie podziału leasingu na leasing operacyjny (bieżący) oraz leasing finansowy (kapitałowy).

Od niedawna prywatne osoby, nieprowadzące żadnej działalności gospodarczej nie muszą już brać kredytu bankowego, ani zapożyczać się u znajomych, żeby stać się szczęśliwym posiadaczem nowego lub używanego samochodu. Ciągle niewiele osób wie, że istnieje stosunkowo nowy produkt rynkowy, jakim jest leasing konsumencki.

Leasing operacyjny (bieżący) polega na czasowym przekazaniu w użytkowanie dobra inwestycyjnego. Czas ten jest z reguły krótszy niż okres normatywnego zużycia leasingowanej rzeczy. Raty leasingowe stanowią dla leasingobiorcy koszt uzyskania przychodów, a przedmiot leasingu nie podlega u niego amortyzacji. W umowie leasingu operacyjnego leasingobiorca może mieć zagwarantowane prawo zakupu przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy, za określoną z góry wartość końcową powiększoną o podatek od towarów i usług (VAT).

Leasing operacyjny a podatki dochodowe

Leasing w prawie podatkowym został zdefiniowany jednakowo w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 17a) oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 23a).
Do umów leasingu operacyjnego - zgodnie z ustawami podatkowymi - zaliczyć możemy jedynie te umowy, które łącznie spełniają następujące warunki:

  • umowa została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy leasingu są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości;
  • w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony;
  • suma ustalonych opłat w umowie leasingu, o której mowa powyżej, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Umowa leasingu operacyjnego charakteryzuje się następującymi cechami:

  • ustalone w umowie opłaty - ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - stanowią po stronie finansującego przychód, natomiast u korzystającego w całości zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów;
  • przedmiot leasingu wykazywany jest jako składnik majątku finansującego i on dokonuje odpisów amortyzacyjnych;
  • umowa leasingu zawierana jest na okres krótszy niż normatywny okres amortyzacji.

Ustawowy okres amortyzacji to okres, w którym odpisy amortyzacyjne, wynikające z zastosowania stawek amortyzacyjnych (określonych w wykazie stawek amortyzacyjnych), zrównują się z wartością początkową środków trwałych.
W tej kategorii leasingu korzystający obniża podstawę opodatkowania poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu następujące wydatki: czynsz inicjalny, rata leasingowa, opłaty manipulacyjne, prowizje, koszty użytkowania przedmiotu leasingu np.: konserwacja, energia, paliwo, ubezpieczenie, itp. Ze względu na możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodu wymienionych powyżej wydatków, dla większości przedsiębiorców leasing operacyjny jest podatkowo korzystniejszy od leasingu finansowego.

Leasing finansowy (kapitałowy) polega na oddaniu rzeczy w użytkowanie, w zamian za raty leasingowe. Przedmiot leasingu jest własnością finansującego, amortyzuje go leasingobiorca, natomiast przeniesienie tytułu własności może być zagwarantowane w umowie. Firma zwiększa więc wartość swojego majątku, nie ponosząc dodatkowych kosztów po zakończeniu umowy, a zwiększona forma amortyzacji pozwala regulować jej koszty i dochody. Leasing finansowy jest więc zbliżony do kredytu lub pożyczki. Przedmiotem "pożyczki" jest tu środek trwały a nie gotówka.

Leasing finansowy a podatki dochodowe

Umowa leasingu finansowego musi spełniać następujące warunki: umowa zawarta na czas oznaczony; suma ustalonych w umowie opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych; umowa zawiera postanowienie, że odpisów amortyzacyjnych w podstawowym okresie umowy leasingu dokonuje korzystający, a finansujący rezygnuje z dokonywania odpisów amortyzacyjnych, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.
Umowę leasingu finansowego odróżnia od leasingu operacyjnego posiadanie następujących cech:

  • do kosztów uzyskania przychodu u korzystającego oraz do przychodu u finansującego zalicza się jedynie odsetkowa część rat leasingowych;
  • przedmiot leasingu wykazuje się jako składnik majątku korzystającego i u niego dokonywane są odpisy amortyzacyjne;
  • umowa leasingu zawierana jest na okres zbliżony do normatywnego okresu amortyzacji przedmiotu leasingu.

W leasingu finansowym korzystający obniża podstawę opodatkowania o zaliczone do kosztów uzyskania przychodu:

  • odpisy amortyzacyjne dokonywane według stawek podatkowych przewidzianych dla danego przedmiotu będącego w leasingu,
  • ratę leasingową jedynie w części odsetkowej,
  • koszty użytkowania przedmiotu leasingu np.: konserwacja, energia, paliwo, ubezpieczenie itp.

Ze względów podatkowych leasing finansowy może być korzystniejszy od leasingu operacyjnego dla firm opodatkowanych ryczałtem. W tej sytuacji bowiem decydującej roli nie odgrywa możliwość zaliczenia całości raty leasingowej do kosztów uzyskania przychodów, gdyż w tej formie opodatkowania wysokość kosztów nie wpływa na podstawę opodatkowania.

Z punktu widzenia przepisów podatkowych, leasing finansowy różni się od leasingu operacyjnego tym, że to leasingobiorca dokonuje odpisów amortyzacyjnych.

Leasing konsumencki (prywatny), to produkt finansowy skierowany do osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej, polegający na finansowaniu używania danej rzeczy (przedmiotu leasingu) i mogący prowadzić do jej zakupu. W ramach umowy leasingu konsumenckiego firma leasingowa (finansujący) zobowiązuje się do nabycia przedmiotu leasingu i oddania go do używania osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (korzystającemu) na oznaczony okres czasu. Korzystający zobowiązuje się zapłacić w uzgodnionych ratach firmie leasingowej wynagrodzenie za używanie przedmiotu leasingu. Wynagrodzenie to powinno być równe co najmniej cenie nabycia rzeczy przez finansującego.

Sposób działania leasingu konsumenckiego jest wyjątkowo prosty: polega na użytkowaniu przedmiotu w zamian za wynagrodzenie płacone w ratach firmie leasingowej. Może dotyczyć zarówno rzeczy ruchomych - samochodów, sprzętu AGD - i nieruchomości, jak również niektórych wartości niematerialnych i prawnych, na przykład licencji na programy komputerowe.
Dzięki uproszczonym procedurom oraz mniejszej liczbie wymaganych dokumentów zawarcie umowy leasingowej trwa o wiele krócej niż w przypadku otrzymania kredytu bankowego. Zatem już na starcie zawarcie umowy o leasing jest łatwiejsze i szybsze niż zobowiązania kredytowego. To dobra wiadomość między innymi dla osób reprezentujących wolne zawody, które  nie mając własnej firmy pracują na umowy o dzieło lub zlecenia albo na podstawie kontraktu.

Na podstawie umowy leasingu konsumenckiego firma leasingowa (określana jako finansujący) zobowiązuje się do nabycia na własną rzecz przedmiotu leasingu i oddania go do używania osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (czyli korzystającemu) na oznaczony okres czasu. Natomiast korzystający zobowiązuje się zapłacić w uzgodnionych ratach firmie leasingowej wynagrodzenie za używanie przedmiotu leasingu. Wynagrodzenie to powinno być równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Co istotne, na gruncie przepisów kodeksu cywilnego, cena, po której korzystającemu przysługuje prawo nabyć rzecz od firmy leasingowej po zakończeniu umowy leasingu, nie jest brana pod uwagę przy ustalaniu czy suma rat leasingowych odpowiada, czy też nie odpowiada wartości początkowej przedmiotu umowy (tj. cenie netto, która uiszczona została przez finansującego w związku z nabyciem rzeczy). Z kolei na gruncie przepisów podatkowych, cena potencjalnego wykupu przedmiotu umowy przez korzystającego jest brana pod uwagę przy dokonywaniu tej kalkulacji. W efekcie, zakres umów uznawanych za umowy leasingu dla celów podatkowych jest szerszy niż zakres umów traktowanych jako umowy leasingu na gruncie przepisów kodeksu cywilnego. Przykładowo, umową leasingu w rozumieniu przepisów podatkowych będzie również umowa najmu długoterminowego, pod warunkiem, że suma przewidzianych w niej opłat, łącznie z potencjalną ceną wykupu przedmiotu umowy przez korzystającego, pokrywać będzie co najmniej wartość początkową leasingowanej rzeczy.

Leasing konsumencki a podatki dochodowe?

Zawarcie umowy leasingu konsumenckiego przez osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej nie wywołuje dla tej osoby żadnych skutków podatkowych. Osoba fizyczna nie odnosi z tytułu leasingu konsumenckiego korzyści podatkowych, nie jest także narażona na dodatkowe zobowiązania podatkowe. Leasing konsumencki nie będzie więc umożliwiał odliczenia podatku VAT ani zaliczenia rat leasingowych do kosztów uzyskania przychodów, gdyż uprawnienia takie przysługują wyłącznie przedsiębiorcom. Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej nie będzie także miała możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych od przedmiotu leasingu i uznawania tych odpisów za koszt podatkowy. W praktyce zatem leasing konsumencki będzie neutralny podatkowo na zasadach podobnych do kredytu bankowego. Jako że celem leasingu jest przede wszystkim oddanie rzeczy korzystającemu do używania, jest on traktowany na gruncie przepisów ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług6, jako świadczenie usług. Oznacza to, iż co do zasady, wykorzystując daną rzecz na podstawie umowy leasingu konsument będzie opłacał miesięczne raty leasingu, do których doliczony zostanie przez finansującego podatek VAT według obowiązującej stawki. Konsument nie będzie natomiast musiał sfinansować całej kwoty podatku VAT należnego z tytułu zakupu danej rzeczy od sprzedawcy. W porównaniu więc do kredytu bankowego bądź pożyczki, leasing nie wiąże się z koniecznością poniesienia przez konsumenta wydatku na sfinansowanie z góry podatku VAT należnego przy sprzedaży danej rzeczy, ani też konieczności zaciągnięcia kredytu na jego sfinansowanie. Podatek VAT wynikający z zakupu rzeczy przez firmę leasingową jest dla niej neutralny, tj. podlega odliczeniu. Nie wchodzi on więc automatycznie do kwoty, od której firma leasingowa naliczać będzie odsetki - będą one naliczane wyłącznie od kwoty zaangażowanego kapitału, a wiec ceny netto rzeczy. Następnie, konsument obciążany będzie okresowymi ratami leasingowymi, na które składać się będzie stosowna część kapitału i odsetek oraz należny od nich podatek VAT według obowiązującej stawki. W odróżnieniu od kredytu bądź pożyczki, w tym przypadku od elementu odsetkowego będzie naliczany podatek VAT, co z kolei proporcjonalnie podwyższa koszt leasingu.

Należy również zaznaczyć, iż niektóre umowy leasingu mogą być kwalifikowane jako skutkujące dostawą towarów w rozumieniu ustawy o VAT - w ich przypadku po stronie korzystającego pojawia się obowiązek wpłaty całkowitej kwoty podatku należnego VAT od sumy przyszłych rat leasingowych z góry, już z chwilą zawarcia umowy leasingu. Niemniej jednak, taka kwalifikacja nie będzie miała zastosowania do umów zawartych z konsumentem, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, umowy leasingu kwalifikowane jako dostawa towarów to wyłącznie te umowy, w wyniku których, zgodnie z przepisami o podatku dochodowym, odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający oraz umowy leasingu w rozumieniu tych przepisów, których przedmiotami są grunty. Jako że konsument nigdy nie będzie dokonywał odpisów amortyzacyjnych od przedmiotu umowy, umowy leasingu z nim zawarte winny być kwalifikowane jako świadczenie usług przez finansującego. Wyjątkiem będą wyłącznie umowy, których przedmiotem będzie grunt - w tym przypadku umowa taka kwalifikowana będzie jako skutkująca dostawą towarów w rozumieniu ustawy o VAT.

Jak to wygląda w praktyce? Procedura rozpoczyna się od złożenia przez konsumenta wniosku o leasing oraz analizy zdolności kredytowej. Decyzję o zawarciu umowy podejmuje się w ciągu 5 dni od momentu dostarczenia kompletu dokumentów. Umowę leasingu konsumenckiego można podpisać legitymując się dwoma dokumentami tożsamości oraz oświadczeniem o wysokości dochodów. Na koniec wystarczy wpłacić około 20 proc. wartości przedmiotu leasingu.

Czy leasing konsumencki ma jakieś wady? Słabym punktem może być kwestia braku prawa własności leasingowanego przedmiotu w okresie umowy. Być może polskie społeczeństwo, w tej chwili dość mocno przywiązane do własności, w obliczu kryzysu finansowego i sztywnych wymagań kredytowych może trwale zmienić swoje przyzwyczajenia i skorzystać z udogodnień, jakie daje leasing konsumencki.

 

W związku z wchodzącym życiem Rozporządzeniem Ochrony Danych Osobowych, pragniemy poinformować, że jako ASIRANS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa jesteśmy administratorem danych osobowych i przetwarzamy je w sposób bezpieczny oraz zgodny z prawem. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) obowiązuje w Polsce od 25 maja 2018 roku. Spełniając swój obowiązek wynikający z art. 13 RODO chcemy poinformować w jaki sposób przetwarzane są przez nas dane osobowe, a przede wszystkim poinformować o prawach, które będą przysługiwały Państwu w związku z nowymi przepisami.
Czytaj więcej